Regio Eemland wil zelfmoord voorkomen door signalen eerder te herkennen
AchtergrondAMERSFOORT Wie worstelt met gedachten aan zelfdoding, komt lang niet altijd bij de geestelijke gezondheidszorg terecht. Dat blijkt uit een rapport in opdracht van de zeven gemeenten in de regio Eemland. Er moet daarom nauwer samengewerkt worden om suïcides te voorkomen.
door Nieuwsplein33
Uit cijfers van de GGD-regio Utrecht over 2018 tot en met 2024 blijkt dat het aantal zelfdodingen per 100.000 inwoners al jaren lager ligt dan het landelijk gemiddelde. Dat neemt niet weg dat ruim een kwart van de jongvolwassenen in deze regio suïcidale gedachten heeft gehad.
De cijfers hebben betrekking op een groter gebied dan Eemland, maar volgens de onderzoekers zijn de onderliggende problemen ook in de zeven gemeenten in de regio Eemland herkenbaar. Psychische klachten, stress, eenzaamheid en gedachten aan zelfdoding komen in alle gemeenten voor.
VERHOOGD RISICO
Het is aanleiding voor Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg om gezamenlijk werk te maken van suïcidepreventie. De regio, die ruim 353.000 inwoners telt, wil voorkomen dat mensen pas hulp krijgen wanneer ze in een acute crisis terechtkomen.
Hoewel er al veel hulp beschikbaar is, weten inwoners en professionals elkaar niet altijd te vinden. Soms is een huisarts de eerste die iets merkt, maar ook een docent of een medewerker van de schuldhulpverlening kan signalen opvangen.
Gedachten aan zelfdoding komen onder uiteenlopende bevolkingsgroepen voor, maar het rapport vraagt aandacht voor mensen die mogelijk een verhoogd risico lopen of moeilijk worden bereikt. Het gaat dan vooral om ouderen, agrariërs, statushouders en vluchtelingen.
SOCIALE CONTACTEN
De aanpak richt zich niet alleen op het beperken van risico’s. Ook sociale contacten, herstel, ontmoeting en deelname aan activiteiten kunnen bijdragen aan het bieden van perspectief. Daarom willen de gemeenten bestaande wijkvoorzieningen en ontmoetingsplekken beter met elkaar verbinden.
Een van de mogelijkheden die de gemeenten onderzoeken, is een lokaal steunpunt voor mensen met suïcidale gedachten. Dat zou ook bereikbaar moeten zijn voor inwoners die nog geen contact hebben met de geestelijke gezondheidszorg of op hulp wachten.
STILLE STRIJD
Ook publiekscampagnes moeten een plaats krijgen in de regionale aanpak. In het rapport wordt het kunstwerk Stille Strijd, dat eerder in Amersfoort werd geplaatst, expliciet genoemd. Gemeentelijke beleids- en communicatieadviseurs geven aan dat er destijds onvoldoende aandacht was voor de nazorg van mensen die door het kunstwerk werden geraakt.
Die ervaring moet een les zijn voor toekomstige campagnes. Alleen bewustwording is volgens de betrokkenen onvoldoende. Mensen moeten ook weten waar ze terechtkunnen, hoe ze hulp kunnen vragen en wat ze kunnen doen als ze zich zorgen maken over iemand anders.
PLANNING ONTBREEKT
Ervaringsdeskundigen zouden volgens de gemeenten in de regio Eemland een grotere rol moeten krijgen. Hun ervaringen kunnen inzicht geven in de momenten waarop mensen vastlopen in de hulpverlening, maar ook in wat daadwerkelijk helpt bij herstel.
Het rapport beschrijft welke acties nodig zijn, maar het ontbreekt nog aan een uitgewerkte planning per gemeente of een concreet financieel overzicht. Ook moeten afspraken over de verdeling van verantwoordelijkheden en het meten van de resultaten verder worden gemaakt.
De ambities van de zeven gemeenten zijn vastgelegd in een regionale aanpak voor de periode 2026 tot en met 2029.
Wil je met iemand praten over zelfdoding? Je kunt 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis en anoniem contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl. Maak je je zorgen over iemand anders? Op de website van 113 kun je een online cursus doen over hoe je hiermee om kunt gaan.
Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33.